آیین نامه اجرایی مدارس

شماره جلسه:
652
مجموعه مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش
شماره ابلاغ:
8/1077/120
تاریخ جلسه:
20/5/1379
تاریخ ابلاغ:
7/6/1379
عنوان مصوبه : آيين‌نامه‌ اجرايي‌ مدارس‌
 
آيين‌نامه‌ اجرايي‌ مدارس‌
مصوب جلسه 652– تاريخ 20/5/1379 õ شماره ابلاغ 8/1077/120 -تاريخ7/6/1379
 
مقدمه‌:
اهميت‌ و نقش‌ آموزش‌ و پرورش‌ در بهسازي‌ و توسعه‌ زندگي‌ فردي‌ و اجتماعي‌ موجب‌شده‌است‌ كه‌ جامعه‌ و اولياي‌ دانش‌آموزان‌ انتظار داشته‌ باشند كه‌ مدرسه‌ محيطي‌ رشد دهنده‌، پويا وزمينه‌ساز پرورش‌ استعدادهاي‌ بالقوه‌ و خداداد فرزندان‌ آنان‌ باشد.تحقق‌ اهداف‌ متعالي‌ آموزش‌ وپرورش‌ ولزوم‌ توجه‌ به‌ روحيات‌ و ويژگيهاي‌ نسل‌ جوان‌،تفاوتهاي‌ ناشي‌ از شرايط جغرافيايي‌ ومحيطي‌ و محدوديت‌ منابع‌ و امكانات‌، ايجاب‌ مي‌كند كه‌ اداره‌ امور مدارس‌ مبتني‌ بر افزايش‌ قدرت‌تصميم‌گيري‌، استقلال‌نسبي‌، انعطاف‌ پذيري‌ و روشهاي‌ غير متمركز و مشاركت‌جويانه‌ باشد تابتواند فضاي‌ عمومي‌ مدرسه‌ را پويا، پرنشاط و فعال‌ نموده‌ و توانمندي‌ها و خلاقيت‌هاي‌مديران‌، معلمان‌ و دانش‌آموزان‌ را به‌ خوبي‌ شكوفا و متجلي‌ سازد.بدين‌ جهت‌ لازم‌ ديده ‌شد آيين‌نامه ‌اجرايي‌ مدارس‌ با توجه‌ به‌ سياست‌ها و راهبردهاي‌ اساسي‌ آموزش‌ و پرورش‌ از جمله ‌تمركززدايي‌، مدرسه‌ محوري‌ و توسعه‌ مشاركت‌ همه‌ بعدي‌ تنظيم‌گردد و با تفويض‌ اختيارات‌ لازم‌به‌ مدارس‌، زمينه‌ مناسب‌تري‌ براي‌ تحقق‌ اهداف‌ تعليم‌ و تربيت‌ فراهم‌شود.
فصل‌ اول‌ - كليات‌
ماده‌ 1- مدرسه‌ ازمهمترين‌ نهادهاي‌ اجتماعي‌،تربيتي‌ و آموزشي‌ و اصلي‌ترين‌ ركن‌ تعليم‌ وتربيت‌ است‌ كه‌ به‌ منظور تربيت‌ صحيح‌ دانش‌آموزان‌ در ابعاد دینی، اخلاقی، علمی،آموزشي‌،اجتماعي‌ و كشف‌ استعدادها و هدايت‌ و رشد متوازن‌ روحي ومعنوي‌ وجسماني‌ آنان‌براساس‌ اهداف‌ مصوب‌ دوره‌هاي‌ تحصيلي‌ ، برابر ضوابط و دستورالعملهاي‌ وزارت‌آموزش‌ و پرورش‌ تأسيس‌ و اداره‌ مي‌‌شود.
ماده‌ 2- مدرسه‌ با همكاري‌ كليه‌ كاركنان‌ و با مشاركت‌ دانش‌آموزان‌ و اولياي‌ آنان‌ زير نظر مديرمدرسه‌ اداره‌مي‌شود.تعدادكاركنان‌مدرسه‌وشرح‌ وظايف‌ هر یک از آنان توسط وزارت‌آموزش‌وپرورش‌ ابلاغ‌ مي‌شود.
فصل‌ دوم‌ - اركان‌ وشوراهاي‌ مدرسه‌
ماده‌3- اركان‌ و شوراهاي‌ مدرسه‌ عبارتند از:
1 - مدير مدرسه‌.
2 - شوراي‌ مدرسه‌.
3 - انجمن‌ اولياو مربيان‌.
4 - شوراي‌ معلمان‌.
5 - شوراي‌ دانش‌آموزان‌.
 
1ـ مدير مدرسه‌ :
ماده‌4- مدير مدرسه‌به‌ عنوان‌ نماينده‌ آموزش‌ وپرورش‌ منطقه‌ مسئول‌ حسن‌ اجراي‌ فعاليت‌هاي‌آموزشي‌،پرورشي‌،مالي‌و اداري‌ مدرسه‌ مي‌باشد ودر كليه‌ امور مدرسه‌ مسئوليت‌ دارد و موظف‌است‌ براساس‌ مقررات‌ با برنامه‌ريزي‌هاي‌ مناسب‌ و استفاده‌ ازمشاركت‌ كاركنان‌ ،دانش‌آموزان‌ واولياي‌ آنهاو با بهره‌گيري‌ از امكانات‌ وظرفيت‌هاي‌ داخل‌ وخارج‌ از مدرسه‌، جهت‌ تحقق‌ اهداف‌مصوب‌ دوره‌ تحصيلي‌ تلاش‌ كند،به‌گونه‌اي‌ كه‌ ارزيابي‌ عملكرد سال‌ تحصيلي‌ بيانگر ارتقاء و رشدكيفي‌ و مطلوب‌ دانش‌آموزان‌ در ابعاد مختلف‌ باشد.
ماده‌ 5- مديرمدرسه‌ موظف‌ است‌ بامشاركت‌ كاركنان‌ مدرسه‌ و اولياي‌ دانش‌ آموزان‌ برنامه‌ سالانه‌خودرا درابعاد مختلف‌ با رعايت‌ ضوابط آموزش‌ وپرورش‌ تنظيم‌ و به‌ تصويب‌ شوراي‌ مدرسه‌برساند.      
ماده‌ 6- مديرمدرسه‌ موظف‌ است‌ بااستفاده‌ بهينه‌ از منابع‌ مالي‌ دولتي‌ وبابهره‌گيري‌ از مشاركت‌هاي‌ اختياري‌ مردمي‌ و كمك‌هاي‌ خيرين‌ و تقويت‌ منابع‌ اعتباري‌ مدرسه‌ شرايط لازم‌ را براي‌ اجراي‌مناسب‌ برنامه‌مدرسه‌ فراهم‌ كند.
ماده‌7- مدير مدرسه‌ بايد با وظايف‌ و مسؤليتهاي‌ خود و با شرح‌ وظايف‌ همكاران‌ كه‌ ازسوي‌آموزش‌ وپرورش‌ ابلاغ‌ مي‌شود بخوبي‌ آشنا باشد. مدير مدرسه‌ موظف‌ است‌ شرح‌ وظايف‌ مصوب‌هريك‌ از كاركنان‌ مربوط را به‌ آنان‌ ابلاغ‌ نمايدو بر اجراي‌ صحيح‌ آن‌ نظارت‌كند.
ماده‌8 ـ مدير موظف‌ است‌ بطور منظم‌ و برنامه‌ريزي‌ شده‌ شوراي‌ مدرسه‌ ،انجمن‌ اوليا ومربيان‌،شوراي‌ معلمان‌ و شوراي‌ دانش‌آموزان‌ را تشكيل‌ دهد و براجراي‌ مصوبات‌ وچگونگي‌ ثبت‌و نگهداري‌ سوابق‌ و صورت‌ جلسات‌ مربوط نظارت‌كند.مدت‌ فعاليت‌شوراهاوانجمن‌اولياءومربيان‌تاتشكيل‌شوراهاوانجمن‌ سال‌ تحصيلي‌ بعد خواهد بود.
ماده‌ 9- انتصاب‌مديران‌مدارس‌ با رعايت‌ اصل‌ شايسته‌ سالاري‌برابرآيين‌نامه‌انتصاب‌ مديران‌مصوب‌ شوراي‌ عالي‌ آموزش‌ و پرورش‌ خواهدبود.           
 
 
2- شوراي‌ مدرسه‌:
ماده‌10- درراستاي‌سياست‌ مدرسه‌ محوري‌ وتفويض‌اختيارات‌ به مدارس‌وبه‌منظور توسعه‌مشاركت‌،همكاري واستفاده‌ازتجارب‌ معلمان،مربيان واولياي‌دانش‌ آموزان‌ دراداره‌مدرسه‌، بهبود فرايند تصميم‌گيري، ارتقاي‌ كيفي‌ فعاليتهاي‌ آموزشي‌ وپرورشي‌ واداری، تدوين‌برنامه‌هاي‌سالانه‌ مدرسه‌ وهماهنگي‌ امور ونظارت‌ بر فعاليتهاي‌ مربوط،در هر يك‌ از مدارس‌شورايي‌ به‌نام‌ شوراي‌ مدرسه‌ تشكيل‌مي‌گردد.تركيب‌ اعضا و شرح‌ وظايف‌ شوراي‌ مدرسه‌ به‌ شرح‌زير است‌:
الف‌- تركيب‌ اعضاء:
1- مديرمدرسه‌.
2- معاونين‌ مدرسه‌ .
3- يك‌ نفراز مربيان‌ امور تربيتي‌ يا مشاوران‌ به‌ انتخاب‌ مربيان‌ و مشاوران‌ مدرسه‌.
4- نماينده‌ شوراي‌ معلمان‌.
5- نماينده‌ انجمن‌ اوليا و مربيان‌ به‌ انتخاب‌ انجمن‌.
تبصره‌ - درصورت‌لزوم‌ و به‌ ويژه‌ درمواقعي‌ كه‌ پيشنهادهاي‌ شوراي‌ دانش‌آموزان‌ مطرح‌ است ‌مديرمدرسه‌ از نماينده‌ شوراي‌ دانش‌آموزان‌ و برحسب‌ مورد از افراد ذيربط و صاحب‌نظربراي‌شركت‌ در جلسات‌ شوراي‌ مدرسه‌  دعوت‌ مي‌كند.
ب‌ - شرح‌ وظايف‌ :
1- مراقبت‌ ونظارت‌ بر فعاليتهاي‌ مدرسه‌ درچارچوب‌ اهداف‌ مصوب‌ دوره‌ تحصيلي‌ و مفاداين‌آيين‌نامه‌ .
2- نظارت‌ برحسن‌ اجراي‌ مصوبات‌ شوراي‌ عالي‌آموزش‌ وپرورش‌ و دستورالعملهاي‌ مربوطوبخشنامه‌هاي‌ ابلاغي‌ از سوي‌ وزارت‌ آموزش‌ وپرورش‌ وبرنامه‌ريزي‌ براي‌توجيه‌وآموزش‌عوامل‌ذيربط.
3- بررسي‌ و تأييد برنامه‌هاي‌ پيشنهادي‌ سالانه‌ مدرسه‌ كه‌ از سوي‌ مدير،در چارچوب‌ مقررات‌و ضوابط مربوط،به‌ شورا ارائه‌ مي‌شود.
4- بررسي‌ و اتخاذ تصميم‌ در مورد پيشنهادهاي‌ ارائه‌ شده‌ از سوي‌ شوراي‌ معلمان‌، انجمن‌ اولياو مربيان‌ و شوراي‌ دانش‌آموزان‌.
5- بررسي‌وتأييدبرنامه‌هاي‌مربوط به‌بزرگداشت‌ايام‌الله‌ومناسبت‌هاي‌ مختلف‌ ديني‌ و انقلابي‌وملي‌.
6- بررسي‌ و تأييد برنامه‌هاي‌ مربوط به‌ مسابقات‌ علمي‌،ورزشي‌،فرهنگي‌ و هنري‌ در سطح‌مدرسه‌.
7- بررسي و تأييد برنامه‌ اردوها و بازديدهاي ‌دانش‌آموزان ‌از مراكز علمي‌، فرهنگی، حرفه‌اي‌بارعايت‌ ماده‌ 107 اين‌ آيين‌ نامه‌ .
8- بحث‌ و اتخاذ تصميم ‌در مورد چگونگي ‌برگزاري‌ امتحانات‌ با رعايت‌ مقررات ‌و دستورالعملهاي‌ مربوط.
9- تصميم‌گيري‌درموردتشويق‌وتنبيه‌دانش‌آموزان‌برابرمندرجات‌بندهاي‌ 2 و3 فصل ششم‌ اين‌آيين‌نامه‌.
10- برنامه‌ريزي‌براي‌تقديرازكاركنان‌ و دانش‌آموزان‌ نمونه‌ به‌ منظور ارائه ‌الگوهاي ‌شايسته‌ با همكاري‌ انجمن‌ اولياء و مربيان‌.
11- تصمیم گیری در مورد تخلفات امتحانات داخلی دانش آموزان برابر آیین نامه رسیدگی به تخلفات امتحانی.
12ـ تصميم‌گيري‌ درمورد لباس‌ و پوشش‌ دانش‌آموزان‌،در چارچوب‌ مباني‌ و ضوابط مندرج‌در فصل‌ پنجم‌ اين‌ آيين‌نامه‌.
13- نظارت‌برفرآيندبودجه‌بندي‌برنامه‌درسي‌ارائه‌ شده‌از سوي‌ شوراي‌ معلمان‌ و تأييدآن‌براي‌ اجرا.
14ـ بررسي‌ مشكلات‌ موردي‌ دانش‌ آموزاني‌ كه‌ بامسائل‌ خاصي‌ ازنظرآموزشي‌ و پرورشي ‌مواجهند و ارائه‌پيشنهادبه‌ كميسيون‌ خاص‌ ادارات‌ آموزش‌ و پرورش ‌مربوط باتوجه‌ به‌اختيارات‌ كميسيون‌ مذكور.
15ـ صدور مجوز اخذ امتحان‌ از دانش‌آموزي‌ كه‌ در امتحان‌ پاياني[1][1] داخلي‌ و امتحان‌ جهش‌تحصيلي‌ و تغيير رشته‌ غيبت‌ موجه‌ داشته‌ است‌تا دوهفته‌ پس‌ از پايان‌ ايام‌ امتحانات‌.
16- بررسی و تصویب پیشنهاد شورای معلمان در مورد تعیین پایه تحصیلی  دانش آموزان دوره ابتدایی مشمول ماده 43 این آیین نامه.
17ـ برنامه‌ريزي‌ براي‌ كمك‌ به‌ دانش‌آموزاني‌ كه‌ شرايط استفاده‌ از ماده‌ 54 اين‌ آيين‌ نامه‌ رادارامي‌باشند.
18- تصميم‌گيري‌ درمورد دايربودن‌ مدرسه‌ در ايام‌ تعطيل‌ رسمي‌ و اوقات‌ فراغت‌، براي‌ فعاليتهاي‌ فوق‌ برنامه‌ آموزشي‌ و پرورشي‌، با مسئوليت‌ مستقيم‌ مدير مدرسه‌.[2][2]
19- برنامه‌ريزي‌ براي‌ ارتقاي‌ هر چه‌ بيشتر دانش‌ معلمان‌ و كاركنان‌ مدرسه‌.
20- ترويج‌ وگسترش‌ فعاليتهاي‌آموزشي‌ ،پرورشي‌ وتقويت‌ اعتقادات‌ ديني‌ ،قرآني‌ و نمازومكارم‌ اخلاقي‌ و فراهم‌آوردن‌امكانات‌ و زمينه‌هاي‌ برگزاري‌ شايسته‌ مراسم‌ گوناگون‌ عبادي‌ - سياسي‌.
21- بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد چگونگی ارتقاء مهارت های زندگی واجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان.
 22- برنامه‌ريزي‌ مناسب‌ به‌ منظورتوسعه‌ تربيت‌ بدني‌ ،بهبودوضع‌ امكانات‌ ورزشي،‌ حفظ وتوسعه‌ نمودهاي‌ عيني‌ اخلاق‌ وآداب‌ اسلامي‌ ،ارتقاي‌ سطح‌ بهداشت‌ ، بهبود وضعیت فضا وتجهيزات‌ كارگاهي‌، آزمايشگاهي‌ و نمازخانه ‌وحفظ محيط زيست‌.
23- بررسي‌ و اتخاذ تصميم‌ در مورد نحوه‌ مشاركت‌ مؤسسات‌ و دستگاههاي‌ آموزشي‌ خارج‌از مدرسه‌ درآموزشهاي‌ علمي‌ وعملي‌ دانش‌ آموزان‌ براساس‌ آيين‌نامه‌هاي‌ مربوط.
24- بررسي‌ واتخاذ تصميم‌ درمورد عرضه‌ توليدات‌ وارائه‌ خدمات‌ حاصل‌ از فعاليتهاي‌آموزشي‌ (عملي‌ - كارگاهي‌)دانش‌ آموزان‌ به‌ متقاضيان‌ براساس‌ آيين‌ نامه‌ مربوط.
25- برنامه‌ريزي‌ مناسب‌ براي‌ برقراري‌ ارتباط و تعامل‌ بين‌ مدرسه‌ وجامعه‌ محلي‌ به‌ منظوربهره‌مندي‌ از امكانات‌ وظرفيت‌هاي‌ پيرامون‌ مدرسه‌ درارتقاء اموركمي‌ وكيفي‌ مدرسه.
26- تعيين‌ پايه‌ تحصيلي‌ دانش‌آموزي‌ كه‌ در نظام‌ آموزشي‌ خارجي‌ تحصيل‌كرده‌ ومتقاضي‌ ادامه ‌تحصيل‌ در مدرسه ‌ايراني‌ خارج ‌از كشور است‌، با رعايت‌ مفاد آئين‌نامه ‌ارزشيابي‌مدارك‌تحصيلي‌خارجي‌[3][3].
27- تغيير رشته‌ تحصيلي‌ دانش‌ آموزاني‌ كه‌ رشته‌ تحصيلي‌ آنان‌ در كشور محل‌ انتقال‌ موجودنمي‌باشد،چنانچه‌ دانش‌ آموز بايد در امتحان‌ برخي‌ از دروس‌ به‌ عنوان‌ تغيير رشته‌ شركت‌ كندمي‌تواند ضمن‌ ثبت‌ نام‌ و ادامه‌ تحصيل‌ در رشته‌ مورد نظر ،دروس‌ مربوط را تاپايان‌ سال‌تحصيلي‌ امتحان‌ دهد.1
28- انتخاب‌ دانش‌ آموز جهت‌ تحصيل‌ در مدرسه‌ شبانه‌ روزي‌ با رعايت‌ اساسنامه ‌مدارس‌شبانه‌روزي.
29ـ بررسي‌ واتخاذ تصميم‌ در مورد دانش‌ آموزاني‌ كه‌ با مشكلات‌ اخلاقي‌ و رفتاري‌ خاص‌مواجهند با حفظ و رعايت‌ شأن‌ و كرامت‌ انساني‌ آنان‌ و تصميم‌‌گيري‌ درمورد دانش آموزان‌مشمول‌ ماده‌ 84 اين‌آيين‌نامه‌. در چنين‌ مواردي‌ موضوع‌ با حضور مدير، يكي‌ از معاونين‌ به‌انتخاب‌ مدير،يك‌ نفر از مربيان‌ امور تربيتي‌به‌انتخاب‌ مربيان‌ و مشاور مدرسه‌ (در صورت‌وجود مشاور در مدرسه) بررسي‌ وتصميم‌لازم‌ اتخاذ مي‌شود.
ماده‌ 11- رياست‌ شوراي‌ مدرسه‌ با مديراست‌ ودستورجلسات‌ شوراي‌ مدرسه‌ با نظر اعضاي‌شوراي‌ مذكورتوسط مديرمدرسه‌ تعيين‌ مي‌ شود.مسئوليت‌ اجراي‌ تصميم‌‌هاي‌ شوراي‌ مدرسه‌ نيز با مدير خواهد بود. همه‌ كاركنان ‌مدرسه ‌موظفند براي‌ اجراي‌مطلوب‌مصوبات‌شوراهمكاري نمايند.
تبصره‌ - دبيرشوراي‌ مدرسه‌ در اولين‌ جلسه‌ ازبين‌ اعضا تعيين‌ مي‌شود. دبير شورا موظف‌ است‌ خلاصه‌اي‌ از مذاكرات‌ يا تصميمات‌ متخذه‌ هر جلسه‌ را ثبت‌ نموده‌ و به‌ امضاي‌اعضاي‌ شورابرساند.
ماده‌ 12- در هر سال‌ تحصيلي‌ مدير بايد در اولين‌ فرصت‌ و حداكثر يكماه‌ پس‌ از بازگشايي‌مدارس‌ نسبت‌ به‌ تشكيل‌ شوراي‌ مدرسه‌ اقدام‌كند. شوراي‌ مدرسه‌ حداقل‌هردوهفته‌ يكبارتشكيل‌جلسه‌خواهدداد.
ماده‌ 13- شوراي‌ مدرسه‌ با حضور  اعضاء رسميت‌ مي‌يابد و مصوبات‌ آن‌ با رأي‌ اكثريت‌حاضرين‌ جلسه‌ قابل‌ اجرا مي‌باشد. مصوبات‌ شورا نبايد با آيين‌نامه‌ها و مقررات‌ عمومي‌ كشور وضوابط وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌ مغايرت‌ داشته‌ باشد.
تبصره‌- در مدارسي‌ كه‌ به‌ علت‌ كم‌بودن‌ تعداد دانش‌ آموز و عدم‌ حضور برخي‌ از افراد موضوع‌بندالف‌ماده‌10تعداداعضاءكمتراز 3 نفر باشد شورا تشكيل ‌نمي‌شود و وظايف‌ آن‌ به ‌مديرواگذارمي‌گردد.
 
3ـ انجمن‌ اولياء و مربيان‌:
ماده14- به‌ منظور تقويت‌ همكاري‌ و مشاركت‌ اولياي‌ دانش‌آموزان‌ براي‌ كمك‌ به‌ ارتقاي‌ كيفيت‌فعاليتهاي‌ آموزشي‌ و پرورشي‌ و گسترش‌ ارتباط دوكانون‌ مقدس‌ خانه‌ و مدرسه‌، انجمن‌ اوليا ومربيان‌ تشكيل‌مي‌شود.تركيب‌ اعضا و وظايف‌ انجمن‌ اوليا و مربيان مدارس‌ به‌ شرح‌ زير است‌:
الف‌ - تركيب‌ اعضا:
1- مدير مدرسه‌.
2- يكي‌ از معاونين‌ به‌ انتخاب‌ مدير.
3- نماينده‌ شوراي‌ معلمان‌.
4- معاون‌پرورشي‌يايكي‌ازمربيان‌امورتربيتي‌ودر صورت‌ نبودن‌مربي‌،يكي‌ازمعلمان‌ آگاه ‌به ‌مسائل‌تربيتي‌ به‌ انتخاب‌ مدير.
5- منتخبين‌ اولياي‌ دانش‌آموزان‌.
تبصره‌1- تعداد اولياي‌ دانش‌آموزان‌ و نحوه‌ انتخاب‌ آنان‌ جهت‌ عضويت‌ در انجمن‌ و چگونگي‌ وزمان‌ تشكيل‌ جلسات‌ برابر آيين‌ نامه‌ انجمن‌ مركزي‌ اوليا و مربيان‌ خواهد بود.     
تبصره2- درصورت‌ لزوم‌ مدير مدرسه‌ مي‌تواند از نماينده‌ شوراي‌ دانش‌آموزان‌ و برحسب‌ موردازافراد ذيربط و صاحب‌نظر براي‌ شركت‌ در جلسات‌ انجمن‌ دعوت‌ كند.
ب‌ - شرح‌ وظايف‌:
1- تأمين‌ مشاركت‌ فكري‌، فرهنگي‌،عاطفي‌ و آموزشي‌ اوليا و تقويت‌ هماهنگي‌ و همسويي‌ تربيتي‌و آموزشي‌ خانه‌ و مدرسه.
2- برنامه‌ريزي‌ و تشكيل‌ جلسات‌ عمومي‌ اولياي‌ دانش‌آموزان‌.
3- برنامه‌ريزي‌ و تصميم‌گيري‌ جهت‌ تشكيل‌ جلسات‌ آموزش‌ خانواده‌.
4- همكاري‌ و مشاركت‌ با شوراي‌ معلمان‌ در برگزاري‌ كلاسهاي‌ فوق‌ برنامه‌.
5- مشاركت‌ در اجراي‌ برنامه‌هاي‌ كارآموزي‌ هنرجويان‌ در هنرستانها .
6- همكاري‌ و مشاركت‌ با مدير مدرسه‌ در اجراي‌ فعاليتهاي‌ پرورشي‌،برگزاري‌ اردوهاي‌ دانش‌آموزي‌ و بازديد از مراكز علمي‌،آموزشي‌ و فرهنگي‌.
7- همكاري‌ و مشاركت‌ درباره‌ چگونگي‌ قدرداني‌ از كاركنان‌،اوليا و دانش‌آموزان‌ و اعضاي‌شوراهاي‌ مدرسه‌ با رعايت‌ ضوابط و مقررات‌ مربوط.
8-جلب‌ همكاري‌ اولياي‌ دانش‌آموزان‌ جهت‌ مشاركت‌ و كمك‌ به‌ ارتقاء كيفيت‌ فعاليتهاي‌ مربوط وارائه‌ پيشنهادهاي‌ لازم‌ به‌ مدير مدرسه‌.
9- تلاش‌ و همكاري‌ براي‌ جلب‌ مشاركت‌ اولياي‌ دانش‌آموزان‌،صاحبان‌ حِرَف‌، افراد خيّر وموسسات‌ خيّريه‌ در تأمين‌ امكانات‌ مورد نياز و بهبود اداره‌ امور مدرسه‌.
10- نظارت‌ بر چگونگي‌ اخذ كمكهاي‌ مردمي‌  با رعايت‌ قوانين‌ و مقررات‌ مربوط.
11ـ تشكيل‌ شوراي‌ مالي‌  مدرسه‌ با عضويت‌ مدير مدرسه‌ ،رئيس‌ انجمن‌ و نماينده‌ شوراي‌ معلمان‌در اولين‌ جلسه‌ انجمن‌.
12- نظارت‌ بر نحوه‌ هزينه‌ وجوه‌ حاصل‌ از كمكهاي‌ مردمي‌ ،خدمات‌ فوق برنامه، سرانه ‌دانش‌آموزان‌ و كمكهاي‌شوراهاي‌ آموزش‌ و پرورش‌ ازطريق‌شوراي‌ مالي‌ و مطابقت‌ موارد هزينه‌ بابرنامه‌هاي‌ مصوب‌ شوراي‌ مدرسه‌.
13ـ بررسي‌ و اتخاذ تصميم‌ نسبت‌ به‌ سرويس‌ رفت‌ و آمد دانش‌آموزان‌.
14- انتخاب‌ نماينده‌ براي‌ شركت‌ در شوراي‌ مدرسه‌.
15ـ انجام اموري‌كه‌براساس‌بخشنامه‌هاي‌انجمن‌مركزي‌اولياو مربيان‌ به‌ عهده‌ انجمن‌ مدرسه‌ محول‌مي‌گردد.
تبصره‌1- درمدارس‌ بزرگسالان‌ و مدارس‌ كم‌جمعيتي‌ كه‌ برابر آيين‌نامه‌ انجمن‌ مركزي‌ اوليا ومربيان‌، امكان‌تشكيل‌ انجمن‌ نمي‌باشد،وظايف‌ انجمن‌ به‌ مدير مدرسه‌ واگذار مي‌شود. 
تبصره‌ 2- مدارس‌ ضميمه‌ ومدارسي‌ كه‌ به‌ صورت‌ مجتمع‌ (ابتدايي‌ ،راهنمايي‌ تحصيلي‌ومتوسطه‌)توسط يك‌ مدير اداره‌ مي‌شوند مي‌توانند درصورت‌ تمايل‌ مدير، انجمن‌ اولياء ومربيان‌رابه‌ صورت‌ مشترك‌ تشكيل‌ دهند.
 
4- شوراي‌ معلمان‌:
ماده‌ 15- به‌ منظور بحث‌ و تبادل‌ نظرو هماهنگي‌ در امور آموزشي‌، پرورشي‌ و اداري‌ مدرسه‌ و تأمين‌ مشاركت‌ معلمان‌ در حسن‌ جريان‌ آموزشي‌ و پرورشي‌ واداري‌ مدرسه‌، شورايي‌ به‌نام‌ شوراي ‌معلمان‌ با شركت‌ همه‌ معلمان‌ ، مربيان‌ و مشاوران‌ مدرسه‌ تشكيل‌ مي‌گردد. وظايف‌ شوراي‌ معلمان‌به‌ شرح‌ زير است‌:
1ـ نظارت‌ بر همسويي‌برنامه‌ها و روشهاي‌كاري‌ در چار چوب‌ اهداف‌ مصوب‌ دوره‌ تحصيلي‌ ومفاد اين‌ آيين‌نامه‌.
2ـ مشاركت‌ مؤثر و كارآمد در تهيه‌ برنامه‌ها و فعاليتهاي‌ آموزشي‌ و پرورشي‌ مدرسه‌ وهمكاري‌در اجراي‌ آن‌ پس‌ از تأييد شوراي‌ مدرسه‌.
3- بودجه‌بندي‌ برنامه ‌درسي‌ با رعايت‌ مقررات ‌مربوط و ارائه ‌آن ‌به ‌شوراي ‌مدرسه ‌جهت‌ تأييد.
4- بررسي‌ و تبادل‌ نظر پيرامون‌ چگونگي‌ افزايش‌ اثر بخشي‌ روشهاي‌ تدريس‌.
5- چاره‌‌انديشي‌ براي‌ تأمين‌ مشاركت‌ فعال‌ دانش‌آموزان‌ در فرايند آموزش‌ و پرورش‌.
6- تلاش ‌در ارتقاي‌ كيفيت‌ برنامه‌هاي‌ آموزشي‌ وپرورشي‌ وبررسي‌ علل‌ افت‌ تحصيلي‌ دانش‌آموزان‌ وبرنامه‌ريزي‌ براي‌ كاهش‌ آن‌ .
7- مشاركت‌ در تنظيم‌ برنامه‌هاي‌ پرورشي‌،تقويت‌ اعتقادات‌ ديني‌ واخلاقي‌ و آداب‌ اسلامي‌ در دانش‌آموزان‌ .
8- بررسي‌ و تبادل‌ نظر به‌ منظور هماهنگ‌ كردن‌ نحوه‌ تشويق‌ وتنبيه‌ دانش‌آموزان‌.
9- بحث‌ وتبادل‌نظرواتخاذ تدابير مناسب‌ درموردمسائل‌ آموزشي‌،پرورشي‌ و انضباطی‌دانش‌آموزان‌ و بهبود اداره‌ مدرسه‌.
10- بحث‌ وتبادل‌نظردرباره‌محتواي‌كتابهاي‌درسي‌وانعكاس‌ آن‌ به‌ مسئولين‌ ذيربط از طريق‌مدير مدرسه‌.
11- تبادل‌ نظر و هماهنگي‌ در مورد نحوه‌ استفاده‌ از وسايل‌ آموزشي‌ ، كمك‌ آموزشي‌وكارگاهي‌.
12- ارائه‌ راهكارهاي‌ مناسب‌ براي‌ ترغيب‌ دانش‌آموزان‌ به‌ منظور انجام‌ مطالعات‌ درسي‌ وغيردرسي‌.
13- ايجاد هماهنگي‌ در ارتباط با نحوه‌ و ميزان‌ تكاليف‌ درسي‌ دانش‌ آموزان ‌متناسب‌ با نياز،استعدادهاوعلائق‌ آنان‌ .
14- همكاري‌،برنامه‌ريزي‌ و تصميم‌گيري‌ در خصوص‌ چگونگي‌ تشكيل‌ كلاسهاي‌ فوق‌برنامه‌ با مشاركت‌ انجمن‌ اوليا و مربيان‌ و رعايت‌ ضوابط مربوط.
15- بررسي‌ منابع‌ آموزشي‌ ،كمك‌آموزشي‌ و پرورشي‌ و انتخاب‌ و معرفي‌ كتب‌، نشريات‌،نوارهاي‌ صوتي‌ و تصويري‌ جهت‌ استفاده‌  در مدرسه‌ با رعايت‌ ساير مقررات‌.
16- انتخاب‌ نماينده‌ يانمايندگان‌ شوراي‌ معلمان‌ براي‌ شركت‌ در شوراي‌ مدرسه‌ و انجمن‌اولياومربيان‌ دراولين‌جلسه‌ شوراي‌ معلمان‌.
17- تعيين‌ پايه‌ تحصيلي‌ دانش‌ آموزان‌ مشمول‌ ماده‌ 43 اين‌ آيين‌نامه‌ وارائه‌ پيشنهاد به‌شوراي‌مدرسه‌.
ماده‌ 16ـ رياست‌ شوراي‌ معلمان‌ به‌ عهده‌ مدير و در غياب‌ مدير برعهده‌ نايب‌ رئيس‌ است‌ كه‌توسط شوراي‌ معلمان ‌تعيين‌ مي‌شود. مدير مدرسه‌ مسئول ‌تعيين ‌دستور جلسات‌ و اجراي ‌تصميماتي‌است‌كه‌اتخاذمي‌شود.
تبصره‌1- مدير مدرسه‌ مي‌تواند در صورت‌ لزوم‌ از متخصصين‌ تعليم‌ و تربيت‌، معلمان ‌بازنشسته‌، كارشناسان‌ و مسئولين‌ آموزش‌ و پرورش‌ و اولياي‌ دانش‌ آموزان‌ جهت‌ شركت‌ درشوراي‌ معلمان‌ و تبادل‌ نظر در زمينه‌هاي‌ مربوط دعوت‌ كند.  
تبصره‌2- دبير شوراي‌ معلمان‌ در اولين‌ جلسه‌ توسط اعضاي‌ شورا تعيين‌ مي‌شود و موظف‌است‌خلاصه‌اي‌ از مذاكرات‌ يا تصميمات‌ متخذه‌ هر جلسه‌ را ثبت‌ نموده‌ و به‌ امضاي‌ اعضاي‌ شورابرساند.
تبصره‌3- شوراي‌ معلمان‌ مي‌ تواندبه‌ منظور انجام‌ بهتر وظايف‌ خودنسبت‌ به‌ تشكيل‌ گروههاي‌درسي‌ وآموزشي‌ اقدام‌ نمايد.
ماده‌ 17- مديران‌ مدارس‌ موظفند اولين‌ جلسه‌ شوراي‌ معلمان‌ راحتي‌ الامكان‌ قبل‌ از بازگشايي‌مدارس‌ وحداكثرتاده‌ روز پس‌ از آن‌ تشكيل‌دهند.جلسات‌ شوراي‌ معلمان‌ حداقل‌ هر ماه‌ يك‌ بارتشكيل‌ مي‌شود.
 
5- شوراي‌  دانش‌‌آموزان‌:
ماده‌ 18- به‌ منظورمشاركت‌ دانش‌ آموزان‌ درامورمربوط به‌ مسائل‌ آموزشي‌، پرورشي‌، انضباطي‌، ورزشي‌ و فوق‌ برنامه‌ و ايجاد ارتباط صحيح‌ و مستقيم‌ دوسويه‌ بين‌ دانش‌آموزان‌ و اولياي‌مدرسه‌ وارج‌ نهادن‌ به‌ شخصيت‌ و كرامت‌ آنان‌ وتقويت‌ اعتمادبه‌ نفس‌ و خودباوري‌ و مسئوليت‌پذيري‌ ومشاركت‌ جويي‌ در آنان‌، شوراي‌ دانش‌آموزان‌ درسطح‌ مدارس‌ تشكيل‌ مي‌شود. تركيب‌ اعضا و شرح‌ وظايف‌ شوراي‌ دانش‌آموزان‌ به‌ شرح‌ زير است‌:
الف‌ - تركيب‌ اعضا:
اعضاء شوراي‌ دانش‌آموزان‌ ،ازميان‌ دانش‌ آموزان‌ شاغل‌ به‌ تحصيل‌ همان‌ مدرسه‌ خواهند بود، تعدادو نحوه‌ انتخاب‌ اعضابرابر دستورالعملي‌ خواهد بود كه‌ توسط وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌ تنظيم‌ وابلاغ‌ مي‌گردد.
ب‌ - شرح‌ وظايف‌:
1- مراقبت‌ برهمسويي‌ فعاليت‌هاي‌ شوراي‌ دانش‌آموزان‌ با مفاد اين‌ آيين‌ نامه‌ .
2ـ بررسي‌ پيرامون‌ چگونگي‌ مشاركت‌ دانش‌آموزان‌ در بخشي‌ از فعاليت‌هاي‌  آموزشي‌ وپرورشي‌ و اجرائي‌ مدرسه‌ و ارائه‌ پيشنهاد به‌ مدير مدرسه‌.
3ـ همكاري‌ در برنامه‌ريزي‌ و اجراي‌ مناسبتهاي‌مذهبي‌، انقلابي‌ وملي‌ در مدارس‌.
4ـ اداره‌ نشريه‌ ديواري‌ و همكاري‌ دراداره‌ امور كتابخانه‌ مدارس‌.
5 - همكاري‌ در برگزاري‌ مسابقات‌ فرهنگي‌،هنري‌،علمي‌ و ورزشي‌ دانش‌آموزان‌.
6ـ همكاري‌ در برگزاري‌ بازديدهاي‌ علمي‌ و اردوهاي‌ تفريحي‌ و مذهبي‌.
7ـ همكاري‌ دربرگزاري‌ نماز جماعت‌ و اداره‌ نمازخانه‌ مدارس‌.
8 ـ همكاري‌ درتشكيل‌ و اداره‌ تعاوني‌ دانش‌آموزان‌ در مدارس‌.
9ـ همكاري‌ در امور انتظامي‌ و بهداشتي‌ مدرسه‌.
10- همكاري‌ در تنظيم‌ برنامه‌امتحانات‌ داخلي‌ مدرسه‌. 
11ـ انتخاب‌ نماينده‌ براي‌ شركت‌ موردي‌ در شوراي‌ مدرسه‌ و انجمن‌ اولياء و مربيان‌ .
12ـ ارائه پیشنهاد به مدیر مدرسه جهت تشویق دانش آموزانی که مشارکت فعال در امور اجرایی مدرسه داشته اند.
ماده‌19- شوراي‌ دانش‌آموزان‌ يك‌ شوراي‌ درون‌ مدرسه‌اي‌ است‌وفاقدشعبه‌وتشكيلات‌ خارج‌از             مدرسه‌خواهدبود.شوراي‌ دانش‌ آموزان‌ مجازبه ايجادرقابت‌هاي‌ ناسالم‌ سياسي‌ وفعاليت‌جناحي‌ وحزبي‌درداخل‌ ياخارج‌ ازمدرسه‌ نمي‌باشد و نمي تواند در انتخابات‌له يا عليه ‌كانديداها فعاليت‌ نمايد.
ماده20- مدير مدرسه‌ موظف‌ است‌ نسبت‌ به‌ تشكيل‌ شوراي‌ دانش‌آموزان‌ برابر شيوه‌نامه‌ ابلاغي‌درهرسال‌ اقدام‌نمايد.جلسات‌ شوراي‌ دانش‌ آموزان حداقل‌ هرماه‌ يكبار تشكيل‌ مي‌شود.
تبصره‌1- براي‌ اثربخشي‌ بيشتر شوراي‌ دانش‌ آموزان‌ ،يكي‌ از معاونان‌ يا مربيان‌ امور تربيتي‌ و در غیاب آنها یکی از معلمان مدرسه به انتخاب مدیر، ضمن هدایت جلسات شورای دانش آموزان، مشکلات آنان را پيگيري‌ مي‌نمايد.
تبصره‌2- شوراي‌ دانش‌ آموزان‌ مي‌تواندباموافقت‌ شوراي‌ مدرسه‌ نسبت‌به‌ تشكيل ‌انجمن‌هاي ‌ديني‌، فرهنگي‌ ، هنري‌ ، ورزشي‌ وعلمي‌ اقدام‌ كند.           
ماده‌21- شوراي‌ دانش‌‌آموزان‌ درمدارس‌ نقش‌ مشورتي‌ و مشاركت‌ در اموراجرايي‌ دارد وتصميم‌هاي‌ آن‌ با رأي‌ اكثريت‌ و پس‌ از تأييد مدير بارعايت‌ مفاد اين‌ آئين‌‌نامه‌ قابل اجراخواهدبود.مديرمدرسه‌ همكاري‌ لازم‌ رابراي‌ رفع‌ مشكلات‌ شوراي‌ دانش‌ آموزان‌ درحدامكانات‌وتوان‌ بعمل‌ خواهدآورد.
نكات‌ ضروري‌ درمورد انجمن‌ اولياء ومربيان‌ وشوراهاي‌ مدرسه‌ :
ماده‌ 22- تشكيل‌ هرگونه‌ انجمن‌ يا شورايي‌ در مدرسه‌ به‌ غير از موارد مندرج‌ در اين‌ آيين‌نامه‌، قبل‌از تصويب‌ شوراي‌ عالي‌ آموزش‌ و پرورش‌ مجاز نيست‌.
تبصره‌- انجمن‌ها و شوراهايي‌ كه‌ براساس‌ مقررات‌ عمومي‌ كشور مانند مصوبات‌ مجلس‌ شوراي‌اسلامي‌، شوراي‌ عالي‌ انقلاب‌ فرهنگي‌ و هیأت دولت‌ تشكيل‌ مي‌شوند تابع‌ مقررات‌ خاص‌ خودخواهند بود.
ماده‌ 23 - مكاتبات‌ ياهرنوع‌ ارتباط اشخاص‌ حقيقي‌ ياحقوقي‌ باانجمن‌ اولياء ومربيان‌ ياهريك‌             ازشوراهاي‌ مدرسه‌ فقط ازطريق‌ مديرمدرسه‌ انجام‌ مي‌گيرد.
ماده‌ 24- شوراهاي‌ مندرج‌ دراين‌ آيين‌ نامه‌ درسطح‌ مدرسه‌ فعاليت‌ مي‌كنند وتشكيل‌ آنها در سطح‌ منطقه‌ يابالاتربدون‌ تصويب‌ شوراي‌ عالي‌ آموزش‌ وپرورش‌ مجاز نخواهد بود. 
ماده‌25- درمواردي‌ كه تصميم‌هاي‌ اتخاذشده درانجمن‌ اولياومربيان ياهريك‌از شوراهاي ‌مدرسه‌، بانظرمديرمغايرباشد،مديرموضوع‌رابه‌ اداره آموزش و پرورش مربوط منعکس کرده ‌ورأي‌ونظررييس‌ اداره‌ متبوع لازم‌ الاجرا مي‌باشد.

ماده‌ 26- مديرمدرسه موظف است‌ هرسه‌ ماه‌ يكبارگزارشي‌ ازنحوه‌ فعاليت‌ شوراها و انجمن اولیاءومربيان‌ شامل‌ تعداد جلسات‌ و اهم‌ تصميم‌گيري‌‌هاي‌ شوراي‌  مدرسه‌ رابه‌ اداره ‌آموزش‌وپرورش‌ محل‌ ارسال‌ نمايد.
تبصره- ادارات‌آموزش‌ و پرورش‌، انجمن‌اولياء ومربيان ‌وشوراهاي‌ فعال مدارس را مورد تشویق ‌قرارخواهند داد.
فصل‌ سوم‌ - شرايط ثبت‌ نام‌ وادامه‌ تحصيل‌ دانش‌ آموزان‌
ماده27-ثبت‌ نام‌ دانش‌آموزان‌ براي‌ ورودبه‌ هريك‌ ازدوره‌هاي‌ تحصيلي‌ درمدارس‌ داخل کشور با ‌اصل‌ شناسنامه‌ ودرمدارس خارج‌ ازكشوربااصل‌ شناسنامه‌ يا گذرنامه صورت مي‌گيرد. [5][5]
ماده‌ 28- هنگام‌ ثبت‌نام‌ دانش‌آموز در پايه‌ اول‌ دبستان‌ و انتقال‌ دانش‌ آموز پايه ‌مذكور از يك‌ مدرسه‌ به‌ مدرسه‌ ديگر،مدير مدرسه‌ بايد پس‌ از رؤيت‌  شناسنامه‌، صحت‌ شرط سني‌ دانش‌آموز رابا قيد تاريخ‌ مطابقت‌ درظهر تصوير (فتوكپي‌) شناسنامه‌، گواهي‌ و امضا نمايد.گواهي‌ مذكور بايد درپرونده‌ تحصيلي‌ دانش‌آموز ضبط و نگهداري‌ شود.
ماده‌29ـ مديران‌ مدارس‌ بايد هنگام‌ ثبت‌نام‌ دانش‌آموز در پايه‌ اول‌ ابتدايي‌، كارت‌ بهداشتي‌      تنظيم‌ شده‌ ازسوي‌ مراكز بهداشتي‌ رامطالبه‌ و در پرونده‌ تحصيلي‌ دانش‌آموز ضبط و نگهداري‌ نمايند.
تبصره‌- در شهرستانها و مناطقي‌كه‌ طرح‌ سنجش‌ سلامت‌ جسماني‌ وآمادگي‌ تحصيلي، بينايي‌ وشنوایی‌نوآموزان‌ براي ورودبه‌ دبستان‌ اجرامي‌شود، ارائه‌ گواهي‌ سلامتي و بلامانع‌ بودن‌ ثبت‌نام‌دانش‌آموزان‌ درمدرسه‌ عادي‌ كه‌ توسط پايگاه‌هاي‌ سنجش‌ صادرمي‌شود،ضروري‌است‌.
ماده‌ 30- برگزاري‌ آزمون‌ ورودي‌، مصاحبه‌ و تعيين‌ شرط معدل‌ براي‌ ثبت‌نام‌ دانش‌آموزان‌ ودريافت‌ هرگونه‌ وجه‌اجباري‌ (به‌ جز وجوه‌ مربوط به‌ بيمه‌ حوادث‌ و كتابهاي‌ درسي‌) در زمان‌ثبت‌نام‌ مجازنيست‌ و نبايد دانش‌آموزي‌ به‌ دلايل‌ مذكور از ثبت‌نام‌ محروم‌ شود.[6][6]
تبصره‌- مدارسي‌ كه‌ داراي‌ قانون‌ و ضوابط خاص‌ مي‌باشند ازحيث‌ ثبت‌نام‌ تابع‌ قوانين‌ و مقررات‌مربوط به‌ خود خواهند بود.
ماده‌31- ثبت‌نام‌ دانش‌آموزاني‌ كه‌ محل سکونت آنان به مدرسه نزدیک تر است، در اولويت‌ خواهدبودوثبت‌نام‌ازدانش‌آموزاني‌كه‌والدين‌آنان‌هردو شاغل‌هستند در مدرسه‌ نزديك‌ به‌ محل‌ كار پدر يا مادر بلامانع‌ است‌.
ماده‌ 32- در مدرسه‌ براي‌ هر دانش‌آموز پرونده‌ تحصيلي‌ تشكيل‌مي‌شود. پرونده‌ تحصيلي‌ در ردوره‌ نشان‌ دهنده‌ وضعيت‌ تحصيلي‌ دانش‌آموز در آن‌ دوره‌ خواهدبود و بايد علاوه‌ بر مدارك‌مندرج‌ در شيوه‌نامه‌ ثبت‌ نام‌، شامل‌ كارنامه‌هاي‌ سنوات‌ قبل‌ همان‌ دوره‌تحصيلي‌ نيز باشد. براي‌دانش‌ آموزان‌ دوره‌راهنمايي‌ تحصيلي‌ وجود كارنامه‌تحصيلي‌ پايه‌ پنجم‌ ابتدايي‌ و براي‌ دانش‌آموزان‌ دوره‌متوسطه‌، وجود گواهينامه‌ دايم‌ يا موقت‌ پايه‌ سوم‌ راهنمايي‌ تحصيلي‌ در پرونده‌تحصيلي‌ ضرورت‌دارد.
تبصره‌ - افرادي‌ كه‌ با استفاده‌ از ارزشيابي‌ مدارك‌ تحصيلي‌ خارجي‌ يا برابر مقررات‌ با شركت‌ درامتحان‌ ورودي‌ موفق‌ به‌ ادامه‌ تحصيل‌ مي‌شوند،نياز به‌ كارنامه‌ تحصيلي‌ سنوات‌ قبل‌ ندارند.
ماده‌ 33- مدير مدرسه‌ مي‌تواند در موارد استثنايي‌ با اخذ تعهد كتبي‌ از ولي‌ دانش‌‌آموزي‌ كه‌ فاقدشناسنامه‌ و مدارك‌ تحصيلي‌ است‌ از وي‌ بصورت‌ مشروط حداكثر براي‌ مدت‌ يك‌ ماه‌ ثبت‌ نام‌نمايد. ادامه‌ تحصيل‌ اين‌ قبيل‌ دانش‌ آموزان‌ در صورت‌ عدم‌ ارائه‌ مدارك‌ هويتي‌ و تحصيلي‌ منوط به‌موافقت‌ كميسيون‌ خاص‌ اداره‌ آموزش‌ وپرورش‌ خواهد بود و در هرصورت‌ دانش‌‌آموز موظف‌است‌ براي‌ ثبت‌ نام‌ قطعي‌ ودرج‌ مشخصات‌ وي‌ در دفتر آمار تاقبل‌ از اولين‌ نوبت‌ امتحاني‌ مدارك‌هويتي‌ وتحصيلي‌ خود را به‌ مدرسه‌تسليم‌ كند.
تبصره‌ - ثبت‌ نام‌ و ادامه‌تحصيل‌ دانش‌ آموزي‌ كه‌ مدارك‌ تحصيلي‌ خارجي‌ وي‌ جهت‌ ارزشيابي‌ناقص‌ مي‌باشد، باتأييد كميسيون‌ ارزشيابي‌ مدارك‌ تحصيلي‌ خارجي‌ و اخذ معرفي‌نامه‌ از اداره‌ كل‌آموزش‌ وپرورش‌ مدارس‌ خارج‌ ازكشورتا قبل‌ از شروع‌ امتحانات‌ پاياني‌ بلامانع‌ است‌ .چنانچه‌ تاپايان‌ امتحانات‌ خرداد ماه‌ پايه‌ تحصيلي‌ قطعي‌ دانش‌ آموز توسط اداره‌ كل‌ آموزش‌ وپرورش‌ مدارس‌خارج‌ از كشور بارعايت‌ ساير مقررات‌ مشخص‌ نشود، امتحانات‌ خرداد و شهريور وي‌ به‌ عنوان‌امتحان‌ تعيين‌ پايه‌ محسوب‌ خواهد شدو چنانچه‌ دانش‌ آموز در امتحانات‌ شهريور ماه‌ قبول‌ نشودمي‌تواند جهت‌ تعيين‌ پايه‌ در امتحان‌ دروس‌ پايه‌ پايين‌تر به‌ صورت‌ يك‌ نوبتي‌ شركت‌ كند.
ماده‌ 34- پذيرفتن‌ دانش‌ آموز بصورت‌ مستمع‌ آزاد ممنوع‌ است‌.
تبصره‌ - دانش‌ آموزي‌  كه‌ به‌  ضرورت‌ در محلي‌  غير از محل‌  ثبت‌ نام‌ خود  بسر مي‌برد مي‌تواند باارائه‌ كارت‌ شناسايي‌ مدرسه‌ يا گواهي‌ تحصيلي‌ و با اخذ معرفي‌نامه‌ از اداره‌ آموزش‌ وپرورش‌(مقصد) ، ازكلاسهاي‌ درس‌ يكي‌ از مدارس‌ در محل‌ جديد بصورت‌ موقت‌ استفاده‌ كند.
ماده‌ 35- دارندگان‌ مدارك‌ تحصيلي‌ نهضت‌ سوادآموزي‌ بارعايت‌ شرايط سني‌ مي‌توانند به‌ شرح‌ذيل‌ ادامه‌ تحصيل‌ دهند : 
الف‌- بامدرك‌ تحصيلي‌ دوره‌ مقدماتي‌ در پايه‌ دوم‌ ابتدايي‌ ثبت‌ نام‌ و ادامه‌ تحصيل‌ دهند و يا در امتحان‌پايه‌ دوم‌ ابتدايي‌ (به‌ عنوان‌ ورود به‌ پايه‌ سوم‌) شركت‌ كرده‌ و در صورت احراز شرايط قبولي‌ در پايه‌سوم‌ابتدايي‌ ثبت‌ نام‌ كنند.
ب‌- با مدرك‌ تحصيلي‌ دوره‌ تكميلي‌ در پايه‌ چهارم‌ ابتدايي‌ ثبت‌ نام‌ نمايند.
ج‌- بامدرك‌ تحصيلي‌ دوره‌ پاياني‌ درپايه‌ پنجم‌ ابتدايي‌ ثبت‌ نام‌ نمايند.
 ماده‌ 36- شرايط سني‌ثبت‌ نام‌ در مدارس‌ روزانه‌ بشرح‌ زير خواهد بود:[7][7]
الف‌ - دوره‌ ابتدايي:
1- حد اقل‌ سن‌ ثبت‌ نام‌ در پايه‌ اول‌ دبستان‌ 6 سال‌ تمام‌ و حد اكثر آن‌ در مناطق‌ شهري‌ 9 سال‌تمام‌ و در مناطق‌ روستايي‌ و عشايري‌ 11 سال‌ تمام‌ خواهد بود.
2- حداكثر سن‌ ثبت‌ نام‌ در دوره‌ ابتدايي‌ در مناطق‌ شهري‌ 14سال‌ تمام‌  و در مناطق‌ روستايي وعشايري‌ 16 سال‌ تمام‌ خواهد بود.
ب‌ - دوره‌ راهنمايي‌ تحصيلي:
حد اكثر سن‌ ثبت‌ نام‌ در پايه‌هاي‌ اول‌، دوم‌ و سوم‌ راهنمايي‌ تحصيلي‌ در مناطق‌ شهري‌ به ترتيب‌15، 16 و 17 سال‌ تمام‌ و در مناطق‌ روستايي‌ و عشايري‌  به‌ ترتيب‌ 17 ، 18 و19 سال‌ تمام‌ است‌.[8][8]
 ج‌ - دوره‌ متوسطه‌:
حداكثر سن‌ ثبت‌ نام‌ در پايه‌هاي‌ اول‌،دوم‌ و سوم‌ متوسطه‌ و دوره‌ پيش‌دانشگاهي‌ در مناطق‌ شهري‌ ،روستايي‌ و عشايري‌ به‌ ترتيب‌ 18، 19، 20 و 21 سال‌ تمام‌ است‌.
تبصره‌1 - در هر دوره‌ تحصيلي‌ دوسال‌ به‌ حداكثر سقف‌ سني‌ دانش‌ آموزان‌ معلول‌ جسمي‌ كه‌ درمراكز آموزشي‌ خاص‌ به‌ تحصيل‌ اشتغال‌ دارند اضافه‌ مي‌شود.
تبصره‌2- ملاك‌ محاسبه‌ سن‌ دانش‌ آموز جهت‌ ثبت‌ نام‌،اول‌ مهرماه‌ خواهد بود.
تبصره‌3- ملاك‌ تعيين‌ شهر و روستا براي‌ رعايت‌ حداكثر سن‌ مجاز ثبت‌ نام‌، تقسيمات‌ كشوري ‌خواهد بود. چنانچه‌ برخي‌ روستاها درطول‌ سال‌ تحصيلي‌ به‌ محدوده‌ شهري‌ منضم‌شوند ادامه‌تحصيل‌ دانش‌آموزان‌ آن‌ مناطق‌ ،تاپايان‌ آن‌ دوره‌ تحصيلي‌ مطابق شرايط سني‌ روستا خواهدبود.[9][9]
تبصره‌4- ثبت‌ نام‌ مجدد دانش‌ آموزان‌ غيرمشمول‌ نظام‌ وظيفه‌ كه‌ ترك‌ تحصيل‌ کرده‌اند، با رعايت‌ شرايط سني‌ در پايه‌ تحصيلي‌ مربوط بلامانع‌ است‌.
ماده‌37 - ثبت‌ نام‌ مجدددانش‌ آموز درهمان‌ پايه‌اي‌ كه‌ قبول‌ شده‌است‌ با رعايت‌ ساير شرايط صرفاً در مدارس‌ غيرانتفاعي‌ يا بصورت‌ متفرقه‌ مجازاست.[10][10]
ماده‌38ـ ثبت‌نام‌ دانش‌آموزان‌ پسري‌ كه‌ به‌ سن‌ مشموليت‌ مقرر در قانون‌ خدمت‌ وظيفه‌ عمومي‌مي‌رسند، تابع‌ مقررات‌ و شيوه‌نامه‌هايي‌ است‌ كه‌ با هماهنگي‌ نظام‌ وظيفه‌ از طريق‌ وزارت‌ آموزش‌ وپرورش‌ ابلاغ‌مي‌شود.
ماده39- غيبت‌ غيرموجه‌ سه‌ ماه‌ متوالي‌ وبيشتر دانش‌ آموزان‌ مشمول‌ از نظر مقررات‌ نظام وظيفه‌ ترك‌ تحصيل‌ تلقي‌ مي‌شود.
تبصره‌ - وقفه‌ تحصيلي‌ وغيبت‌ موجه‌ ترك‌ تحصيل‌ محسوب‌ نمي‌شود.
ماده‌40- حداكثر تعداد سالهاي‌ مردودي‌ مجاز در هرپايه‌ تحصيلي‌ در دوره‌هاي‌ ابتدايي‌ وراهنمايي تحصيلي‌ دو سال‌ خواهدبود و دانش‌آموزبارعايت‌ شرايط سني‌ مي‌تواند براي‌ سومين‌سال‌در همان‌ پايه‌ ثبت‌نام‌ كند.[11][11]
تبصره‌- دانش‌ آموزان‌ معلول‌ جسمي‌ كه‌ درمراكز آموزشي‌ خاص‌ به‌ تحصيل‌ اشتغال‌ دارند مجازخواهندبود به‌ مدت‌ يكسال‌ بيشتراز دانش‌ آموزان‌ عادي‌ تكرار پايه‌ كنند.
ماده‌ 41- دانش‌ آموزي‌ كه‌ به‌ دلايل‌ موجه‌ قبل‌ از شروع‌ سال‌ يا نيمسال‌ تحصيلي‌ موفق‌ به‌ ثبت‌            نام‌نشده‌است‌ مي‌تواند صرفاً با اخذ مجوز از كميسيون‌ خاص‌ اداره‌ آموزش‌ وپرورش‌          محل‌، ثبت‌ نام‌كرده‌ و ادامه‌تحصيل‌دهد. در اينگونه‌ موارد در ستون‌ ملاحظات‌ دفتر آمار به‌ شماره‌نامه‌ و رأي‌كميسيون‌ خاص‌ استناد مي‌شود.
تبصره‌ - دانش‌ آموزي‌ كه‌ پس‌ از ارزشيابي‌ مدارك‌ تحصيلي‌ خارجي‌ از طريق‌ اداره‌ كل‌ آموزش پرورش‌ مدارس‌ خارج‌ ازكشورجهت‌ ثبت‌ نام‌ معرفي‌ مي‌شود نياز به‌ اخذ موافقت‌ ازكميسيون‌خاص‌ اداره‌ آموزش‌ وپرورش‌ ندارد و ثبت‌ نام‌ وي‌ در هر زمان‌ از سال‌ تحصيلي بلامانع‌ خواهدبود.
ماده‌42- ثبت‌نام از دانش‌آموزان اتباع‌ خارجي ‌مقيم ايران براساس‌ مدارك‌ هويتي و اقامتي‌ معتبرصورت‌ مي‌پذيرد. افراد خارجي‌ مقيم‌ ايران‌ ،رانده‌ شدگان‌ وپناهندگان‌ از كشورهاي‌ خارجي‌ بايدداراي‌ اجازه‌ اقامت‌ مورد تأييد وزارت‌ كشور باشند .

ماده‌43- پايه‌ تحصيلي‌ دانش‌آموزي‌ كه‌ به‌ عللي‌ مانند عدم‌ دسترسي‌ به‌ مدرسه‌، بيماري ‌و يا اقامت‌ درخارج‌ از كشورنتوانسته‌ به‌ موقع‌ وارد مدرسه‌ شود يا مدارك‌ تحصيلي‌ وي‌ در اثر حوادثي‌ از قبيل‌سيل‌، زلزله‌ وآتش‌ سوزي‌ از بين‌ رفته‌ وياوقفه‌اي‌ در ادامه‌ تحصيل‌ او ايجاد شده‌ است‌ وهمچنين‌ پايه‌تحصيلي‌ دانش‌آموزي‌ كه‌ مدارك‌  قابل‌ قبولي‌ جهت‌ ارزشيابي‌ ندارد، در دوره‌ ابتدايي‌ با رعايت‌حداقل‌ سن‌ متعارف‌ ثبت‌ نام‌ و بررسي‌هاي‌ انجام‌ شده‌ از سوي‌  شوراي‌ معلمان‌ توسط شوراي‌مدرسه‌ تعيين‌ مي‌شود و در ستون‌ ملاحظات‌ دفتر آمار به‌ رأي‌ شوراي‌ مدرسه‌ استناد مي‌شود. دردوره‌هاي‌ راهنمايي‌ و متوسطه‌ متقاضي‌ ادامه‌ تحصيل‌ با توجه‌ به‌ حداقل‌ سن‌ متعارف‌ و توانايي‌ خودمي‌تواند با معرفي‌ اداره‌  آموزش‌ وپرورش‌ محل‌ در امتحان‌ ورودي‌ پايه‌ مورد نظر شركت‌ نموده‌ ودرصورت‌ احرازشرايط قبولي‌ در پايه‌ بالاتر ادامه‌ تحصيل‌ دهد. (سن‌ متعارف‌ در دوره‌ ابتدايي‌ براي‌ پايه‌هاي‌ اول‌ تا پنجم‌ به‌  ترتيب‌  6و7 و 8 و9 و10 سال‌ تمام‌ وبراي‌ پايه‌هاي‌ اول‌ تا سوم‌ راهنمايي‌ 11و12و13سال‌ تمام‌ وبراي‌ پايه‌هاي‌ اول‌ تا سوم‌ متوسطه‌ 14 و15و16 سال‌ تمام‌ مي‌باشد.)[12][12]
ماده‌ 44- انتقال‌ دانش‌ آموزان‌ در جريان‌ سال‌ تحصيلي‌ از يك‌ مدرسه‌ به‌ مدرسه‌ ديگر درهمان‌منطقه‌ درصورت‌ موافقت‌ مدير مدرسه‌ مقصد بارعايت‌ سايرمقررات‌ و از يك‌  منطقه‌ و ناحيه‌ به‌ سايرمناطق‌ و نواحي‌ آموزش‌ و پرورش‌درصورت‌ موافقت‌ اداره‌آموزش‌ و پرورش‌  مقصد تا يك‌  ماه‌ قبل‌از شروع‌ امتحانات‌ پاياني‌ بلامانع‌ خواهدبود.
تبصره‌ 1- منظور از امتحانات‌ پاياني‌ موضوع‌ اين‌ ماده‌، در نظام‌ سالي‌ امتحانات‌ آخر سال‌ و در نظام‌نيمسالي‌- واحدي‌ امتحانات‌ پايان‌ نيمسال‌ است‌.           
تبصره‌ 2- پرونده‌ تحصيلي‌ و نمره‌هاي‌ امتحاني‌ اين‌ گونه‌ دانش‌ آموزان‌ بايد حداكثر تا يك‌ ماه‌ پس‌از انتقال‌ دانش‌آموز به‌ مدرسه‌ جديدارسال‌ شود.
تبصره‌ 3- انتقال‌ دانش‌ آموزان‌ وداوطلبان‌ آزادسال‌ آخر متوسطه‌ پس‌ از امتحانات‌ نهايي‌ خردادماه‌از يك‌ منطقه‌ به‌ منطقه‌ ديگر مشروط برداشتن‌ عذرموجه‌باموافقت‌ كميسيون‌ خاص‌ اداره‌ آموزش‌وپرورش‌ مبدأ بلامانع‌ مي‌باشد.
ماده45- انتقال‌ دانش‌ آموزان‌ مدارس‌بزرگسالان‌به مدارس‌روزانه منوط به گذراندن‌ کلیه دروس يك‌ پايه‌ تحصيلي‌ و داشتن‌ شرايط سني‌ وساير ضوابط ثبت‌ نام‌ مدارس‌ روزانه‌ است‌. انتقال‌دانش‌ آموزان‌مدارس‌روزانه‌ به‌ مدارس‌ بزرگسالان‌ تا يكماه‌ قبل‌ از برگزاري‌ امتحانات‌ پاياني‌ مدارس‌ بزرگسالان‌ بلامانع‌ است‌.
تبصره‌ - دانش‌آموزان‌ دوره‌ متوسطه‌ كه‌ به‌ علت‌ ازدست‌ دادن‌ شرايط  تحصيل‌ مدرسه‌ روزانه‌به‌مدارس‌ بزرگسالان‌منتقل‌ مي‌شوند،اجازه‌ بازگشت‌ به‌ مدارس‌ روزانه‌ را نخواهند داشت‌.[13][13]
ماده‌ 46- شرايط سني‌ ثبت‌ نام‌ در مدارس‌ بزرگسالان‌ (شبانه‌) ومتفرقه‌ به‌ شرح‌ زير خواهد بود:           
1 - حداقل‌ سن‌ تحصيل‌ درمدارس‌ بزرگسالان‌ در دوره‌هاي‌ راهنمايي‌ تحصيلي‌ و متوسطه به‌ترتيب‌ 14و16 سال‌  تمام‌ خواهدبود.
تبصره‌ 1- در شرايط خاص‌ بامجوز كميسيون‌ خاص‌ اداره‌ آموزش‌ وپرورش‌ محل‌به‌ صورت ‌موردي ‌مي‌توان‌ از دانش‌‌آموزي‌ كه‌ حداقل‌ شرط سني‌ را ندارد، در مدرسه‌ بزرگسالان‌ ثبت‌ نام‌ نمود.
تبصره‌ 2- دانش‌ آموزي‌ كه‌ شرايط تحصيل‌ در مدرسه‌ روزانه‌را از دست‌ مي‌دهد و دانش‌آموزمردود متوسطه‌ باهرسني‌ مي‌تواند درمدرسه‌ بزرگسالان‌ ثبت‌ نام‌ كند.
2 - برگزاري‌ امتحان‌ متفرقه‌ در دوره‌ ابتدايي‌ به‌ استثناء پايه‌ پنجم‌ در داخل‌ كشور مجاز نيست‌.حداقل‌ سن‌ براي‌ ثبت‌ نام‌ در امتحانات‌ متفرقه‌ پايه‌ پنجم‌ ابتدايي‌ 10 سال‌ تمام‌ است‌ و براي‌ شركت‌در امتحانات‌ مذكور نيازي‌ به‌ ارائه‌ مدارك‌ قبولي‌ سنوات‌ قبل‌ نخواهد بود. درساير پايه‌ها شرط سني‌وجود ندارد ولي‌ ارائه‌ كارنامه‌ قبولي‌ پايه‌ قبل‌ ضروري‌ است‌ .
3 - حداقل‌ سن‌ براي‌ ثبت‌ نام‌ در امتحانات‌ متفرقه‌ دوره‌ راهنمايي‌ تحصيلي‌ (جامع‌) 18 سال‌ تمام‌ دراول‌مهرماه‌ است‌ و دارندگان‌ كارنامه‌ قبولي‌ پايه‌ پنجم‌ ابتدايي‌ مي‌توانند بدون‌ ارائه‌ مدرك‌ قبولي‌پايه‌هاي‌ اول‌ و دوم‌ راهنمايي‌ درامتحان‌ نهايي‌ دوره‌ راهنمايي‌ تحصيلي‌ به‌ صورت‌ داوطلب‌ آزادشركت‌ كنند.
تبصره‌ 1- ثبت‌ نام‌ وشركت‌ داوطلبان‌ پسرمشمول‌ نظام‌ وظيفه‌ درامتحانات‌ متفرقه‌ بلامانع‌ است‌ليكن‌ براي‌ آنان‌ معافيت‌ تحصيلي‌ صادرنخواهدشد.           
تبصره‌ 2- شركت‌ در امتحانات‌ متفرقه‌ ازنظر مقررات‌ نظام‌ وظيفه‌ ترك‌ تحصيل‌ تلقي‌ مي‌شود.
ماده‌ 47 - مديرمدرسه‌ موظف‌است‌ حداكثر تا يك‌ ماه‌ پس‌ از شروع‌ سال ‌تحصيلي‌، پرونده‌تحصيلي‌ كليه‌ دانش‌آموزان‌ را بررسي‌نمايد و چنانچه‌ از دانش‌آموزي‌ برخلاف‌ مقررات‌ثبت‌نام‌ شده‌ باشد،نسبت‌ به‌ هدايت‌ او به‌ پايه‌ استحقاقي‌ اقدام‌كند.
تبصره‌ - اگر بعد از گذشت‌ يك‌ ماه‌ از شروع‌ سال‌ تحصيلي‌ مشخص‌ شود دانش‌آموزي‌ در همان‌سال‌ يا سالهاي‌ تحصيلي‌ قبل‌ برخلاف‌ مقررات‌ ثبت‌ نام‌ شده‌است‌، مديرمدرسه‌ بايد موضوع‌ را به‌اداره‌ آموزش‌و پرورش‌ گزارش‌نمايد. در اين‌گونه‌ موارد اداره‌ آموزش‌ و پرورش‌ موظف‌ است‌ دراسرع‌ وقت‌ نسبت‌ به‌ تعيين‌ سرنوشت‌ تحصيلي‌ دانش‌آموز و پيگيري‌ موضوع‌ از طريق‌ مراجع‌ ذيربط اقدام‌ كند.
تسهيلات‌ ويژه‌ براي‌ دانش‌ آموزان‌ خاص‌[14][14] :
ماده‌48- دانش آموزاني كه‌ به‌ دلايل‌ موجه‌ ازقبيل‌ شركت‌ درالمپيادهاودوره‌هاي‌ آموزشي‌مربوط،مسابقات ورزشي‌ونظايرآن‌ به‌ تشخيص‌ كميسيون‌ خاص‌ اداره آموزش‌ وپرورش‌ موفق‌ به‌شركت‌ درامتحانات‌ نهايي‌ سوم راهنمايي‌تحصيلي و متوسطه نمي‌شوند مي‌توانند درنوبت امتحاني ‌بعدي ‌شركت‌كنند.قبولي‌آنان ‌به ‌عنوان ‌قبولي ‌در امتحانات ‌نوبت‌ قبل‌ محسوب‌ خواهد شد.
ماده‌ 49- كليه‌ كساني‌ كه‌ يكي‌ از بستگان‌ درجه‌ اول‌ آنها در طول‌ سال‌ تحصيلي‌ شهيد، اسير يا مفقودمي‌گرددو همچنين‌ دانش‌آموزاني‌ كه‌ يكي‌ از بستگان‌ درجه‌ اول‌ آنها در فاصله‌ يك‌ ماه‌ قبل‌ از آغازامتحانات‌ خرداد يا شهريور ماه‌ فوت‌ مي‌شود در آن‌ نوبت‌ امتحاني‌ مردود نخواهند شد. اين‌ قبيل‌افراد مي‌توانند علاوه ‌بر نوبت‌هاي ‌امتحاني‌مذكور دريك‌ نوبت‌ امتحاني‌ ديگر همراه‌ با غايبين‌ مجاز شركت‌ كنند.
تبصره‌ - مفاد اين‌ ماده‌ شامل‌ دروس‌ نهايي‌ دوره‌ متوسطه‌ نمي‌شود.
ماده‌50- دانش‌آموزاني‌ كه‌ امتحانات‌ آنان‌ به‌ علل‌ مختلف‌ از قبيل‌ حوادث‌ غيرمترقبه‌ ، بلاياي‌طبيعي‌برگزار نشده‌ و يا اوراق‌ امتحانی آنان مفقود یا معدوم گردیده است امتحانات ‌داخلي‌مي‌توانندباتأييدكميسيون‌ خاص‌ اداره‌ آموزش‌وپرورش‌ در اولين‌ فرصت‌ وحداكثر تا يكماه‌ پس‌ از پايان‌ ايام‌ امتحانات‌ در امتحان‌مجدد شركت‌ نمايند.        
تبصره‌ - درموردامتحانات‌نهايي‌صدور مجوزوتعيين‌ نوبت‌ امتحاني‌ بر عهده‌ كميسيون ‌معين‌ شوراي ‌عالي‌آموزش‌ وپرورش‌ خواهد بود .
ماده‌51- مدرسه‌ مي‌ تواند با موافقت‌ كميسيون‌ خاص‌  اداره‌ آموزش‌ وپرورش‌ محل‌ علاوه‌ برموارد مندرج‌ در اين‌ آيين‌ نامه‌ تسهيلات‌ زير را نيز براي‌ دانش‌ آموز قائل‌ شود:
1- ثبت‌ نام‌ از دانش‌ آموزي‌ كه‌ به‌ دلايل‌ مختلف‌ از قبيل‌ كبرسن‌ ، مردودي‌ يا مشروطي‌ بيش‌ از دفعات‌مجاز و نظاير آن‌ شرايط تحصيل‌ در مدرسه‌  روزانه‌ را از دست‌ داده‌است‌.
2- ثبت‌نام ‌بدون‌ حضور در كلاس ‌از دانش‌آموزي‌ كه ‌به ‌علت‌ بيماري ‌خاص‌ قادر به‌ حضور دركلاس‌نمي‌باشد.
3- برگزاري‌ امتحان‌ به‌ صورت‌ چند گزينه‌اي‌ ، املاء صحيح‌ غلط، دادن‌ وقت‌ اضافي، جايگزين‌ كردن‌نمره‌ بخش‌ كتبي‌ به‌ جاي‌ شفاهي‌ يابالعكس‌ در امتحانات‌ داخلي‌ با توجه‌ به‌ شرايط خاص‌ جسماني‌افراد (اختلالات‌ حركتي‌ ، ناسازگار بدني‌ ، عدم‌ تعادل‌ بدني‌).
4- برگزاري‌ امتحان‌ غيرنهايي‌ در خارج‌ از مدرسه‌ از دانش‌ آموزي‌ كه‌ قادر به‌ حضور در جلسه‌امتحاني‌ مدرسه‌ نيست‌ .
5- اخذ امتحان‌ پيش‌ از موعد در دروسي‌ كه‌ امتحان‌ آنها به‌ صورت‌ نهايي‌ نيست‌ حداكثر يكماه‌ قبل‌ ازشروع‌امتحانات‌پاياني‌ از دانش‌ آموزي‌ كه‌   به‌ ضرورت‌ به‌ اتقاق‌ والدين‌ خود به‌ خارج‌ از كشورعزيمت‌ خواهد كرد.
6- اخذ امتحان‌ از دانش‌ آموزي‌ كه‌ در امتحانات‌ هماهنگ‌ غيبت‌ موجه‌ داشته‌ است‌ .
ماده‌ 52- حداقل‌ سن‌ ثبت‌ نام‌ در مدارس‌ ايراني‌ خارج‌ از كشور كه‌ سن‌ ورود به‌ دبستان‌ در آن‌كشورها 5/5 سال‌ يا كمتر است‌ 5/5 سال‌ خواهد بود . دانش‌ آموزاني‌ كه‌ در 5/5 سالگي‌واردمدارس‌ايراني‌ خارج‌ از كشور مي‌ شوند در صورتي‌ مي‌توانند در مدارس‌ داخل‌ كشور ادامه‌ تحصيل‌ دهند كه‌پايه‌ اول‌ دبستان‌ را در مدارس‌ ايراني‌ خارج‌ از كشور گذرانده‌ باشند. انتقال‌ اين‌ قبيل‌ دانش‌ آموزان‌  به‌پايه‌ اول‌ مدارس‌ داخل‌ كشور درصورتي‌ مجاز است‌ كه‌ اولياي‌ آنان‌ كارمند دولت، نهادها وارگانهاي ‌انقلاب‌ اسلامي‌ در دواير و نمايندگيهاي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ در ديگر كشورها بوده‌ ومأموريت‌آنان‌ قبل‌ از پايان‌ سال‌ تحصيلي‌ خاتمه‌ يافته‌ باشد.
ماده‌ 53- دانش‌ آموزان‌ ازدواج‌ كرده‌ مي‌توانند به‌ يكي‌ از روشهاي‌ زير ادامه‌ تحصيل‌ دهند:
1- طبق‌ مقررات‌ در امتحانات‌ متفرقه‌ شركت‌ نمايند.
2- طبق‌ مقررات‌ در مدارس‌ بزرگسالان‌ تحصيل‌ نمايند.
3- درصورت‌ داشتن‌ شرايط سني‌ در مدارس‌ روزانه‌ ثبت‌نام‌ نمايند و بدون‌ حضور در كلاس‌،مانندسايرين‌ در امتحانات‌ شركت‌ نمايند.
4- با رعايت‌ سادگي‌ كامل‌ و خودداري‌ از ابراز مسائل‌ ازدواج‌ با ديگر دانش‌آموزان‌، مانند سايرين‌ درمدارس‌ روزانه‌ به‌ تحصيل‌ ادامه‌  دهند.